ISSN: 1301-2193 E-ISSN: 1308-9846
  • Turkish Journal of
    Endocrinology and Metabolism
REVIEW

An Overview of Neuroendocrine Tumour Markers
Nöroendokrin Tümör Belirteçlerine Genel Bir Bakış
Doi: 10.4274/tjem.2422 - Makale Dili: EN
ABSTRACT

As there are many different subtypes of neuroendocrine tumors (NETs), many kinds of markers are used for their diagnosis and follow-up. Most of these markers, such as calcitonin, catecholamines, 5-hydroxyindoleacetic acid (5-HIAA), insulin, gastrin, pancreatic polypeptide, and glucagon are specific to one subtype of NET. In addition, there are also general markers used in various NET subtypes; the most commonly used ones are chromogranin-A (CgA), neuron-specific enolase (NSE), and synaptophysin. The sensitivity and specificity levels of CgA are highest among all NET markers. However, specific markers, such as calcitonin in medullary thyroid carcinoma, insulin in insulinoma and cathecolamines in feocromocitoma are more useful than CgA. CgA is an auxiliary marker in cases with relapse or metastasis of such functional NETs. Carcinoid syndrome is characterized by serotonin hypersecretion with the other products and 5-HIAA level is used to determine the serotonin hypersecretion. Thus, 5-HIAA is the specific marker for carcinoid tumors which comprise two-thirds of all NETs.

ÖZET

Pek çok farklı alt tipleri bulunduğundan, nöroendokrin tümörlerin (NET) tanı ve takibinde birçok belirteç kullanılmaktadır.  Kalsitonin, katekolaminler, 5-hidroksi indol asetik asit (5-HIAA), insülin, gastrin, pankreatik polipeptid ve glukagon gibi belirteçlerin çoğu NET’in tek bir alt tipine spesifiktir. Bununla birlikte, çoğu NET alt tipinde birlikte kullanılan genel belirteçler de mevcuttur. Bunlardan en yaygın şekilde kullanılanlar Kromogranin-A (CgA), nörona spesifik enolazdır ve sinaptofizindir. NET’lerin hepsi birlikte ele alınınca en duyarlı ve en spesifik olan belirteç CgA’dır. Ancak medüller tiroid karsinomunda kalsitonin, insülinomada insülin ve feokromositomada katekolaminler gibi spesifik belirteçler fonksiyonel NET’lerde CgA’dan daha yararlı olduğundan, bu tümörlerde CgA özellikle nüks veya metastaz yapmış olgularda yardımcı bir belirteç olarak kullanılmaktadır. Karsinoid sendrom diğer ürünlerle birlikte serotoninin aşırı sekresyonuyla karakterizedir ve serotoninin aşırı üretimini belirlemek için 5-HIAA ölçümü kullanılmaktadır. Dolayısıyla, 5-HIAA tüm NET’lerin üçte ikisini oluşturan karsinoid tümörlerin spesifik bir belirteçidir.